Kể từ khi thực hiện thành công ca phẫu thuật giảm béo đầu tiên bằng cách thắt đai dạ dày vào năm 2007, số bệnh nhân có nhu cầu phẫu thuật giảm béo đến đăng ký tại Khoa Phẫu thuật cấp cứu tiêu hoá - BV Việt Đức ngày càng tăng nhanh. Tuy nhiên, đa số người đến đăng ký thuộc đối tượng người có tiền và chỉ… hơi béo hơn bình thường một chút. PGS.TS Trần Bình Giang - Phó Giám đốc BV, Trưởng khoa Phẫu thuật cấp cứu tiêu hoá cho biết, đối tượng đến xin phẫu thuật giảm béo có chỉ định chiếm tỷ lệ không nhiều. Hầu hết bệnh nhân là những người không có chỉ định và hiểu nhầm kỹ thuật này với phẫu thuật thẩm mỹ. Thực chất, đây là kỹ thuật mổ chữa bệnh, một kỹ thuật nhạy cảm và có chọn lọc bệnh nhân.
 

Đáng ngại hơn, do nhu cầu phẫu thuật giảm béo ở các đô thị lớn ngày càng tăng nhanh trong khi nhận thức của người dân chưa đúng nên dẫn đến tình trạng không ít cơ sở điều trị, BV nước ngoài đặt tại Việt Nam cũng quảng cáo thực hiện được kỹ thuật này. BV Việt Đức từng tiếp nhận không ít bệnh nhân đến điều trị sau khi đã phẫu thuật giảm béo ở một cơ sở điều trị khác nhưng không hiệu quả hoặc gây biến chứng. TS Trần Bình Giang cho biết, nền “công nghiệp” chữa béo phì mang lại lợi nhuận khổng lồ nên rất dễ bị lạm dụng để kiếm lời. Cho đến thời điểm này, BV Việt Đức vẫn chưa chuyển giao kỹ thuật phẫu thuật chữa béo phì cho các cơ sở điều trị khác trong nước vì e ngại tình trạng lạm dụng kỹ thuật sẽ càng phổ biến, các hãng bán thiết bị y tế “nhảy” vào tác động đến cơ sở điều trị bất chấp chất lượng và tính mạng người bệnh.
 

Bên cạnh phương pháp phẫu thuật, tình trạng lạm dụng các loại thuốc chữa béo phì cũng đang diễn ra rất phổ biến. TS Giang cho biết, có rất nhiều loại thuốc giảm béo được đưa ra thị trường, tuy nhiên sau thời gian thì hầu hết các loại thuốc bị cấm sử dụng. Hiện trên thế giới chỉ còn 2 loại thuốc giảm béo được cho phép sử dụng. Cũng cần chú ý, sau thời gian từ 2-5 năm, hầu hết các phương thức điều trị giảm béo nhìn chung đều không còn tác dụng.
 

Theo thống kê, tổng số ca tử vong do ung thư vú cộng với số tử vong do ung thư đại tràng hàng năm chỉ bằng 1/3 số ca tử vong do béo phì. Đặc biệt ở người châu Á, bệnh béo phì nguy hiểm hơn so với béo phì ở người châu Âu, do chỉ số mỡ cao hơn trong khi chỉ số BMI thấp hơn. Phương pháp phẫu thuật là kỹ thuật chữa béo phì chỉ áp dụng với những trường hợp bất đắc dĩ, nghĩa là những trường hợp quá béo, có nguy cơ biến chứng cao và được sự chỉ định của bác sĩ. Cụ thể, với người Việt Nam chỉ những bệnh nhân béo phì có chỉ số BMI trên 35 hoặc trên 27,5 nhưng kèm theo một bệnh lý khác mới được chỉ định áp dụng phương pháp này.
 

Từ tháng 3-2007 đến hết năm 2009, có gần 40 trường hợp đã được phẫu thuật đặt đai giảm béo tại BV Việt Đức. Bác sĩ Bùi Thanh Phúc - Khoa Phẫu thuật cấp cứu tiêu hoá cho biết, đa phần bệnh nhân ở Hà Nội (30%) và TP Hồ Chí Minh (hơn 50%), người già nhất khoảng 60 tuổi, trẻ nhất 18 tuổi. Trong số này 10% có tiền sử cao huyếp áp, 4% đái tháo đường, 60% bị mỡ máu cao và vô sinh chiếm 7%. Cân nặng trung bình: 105kg, chỉ số BMI trước mổ là 39,5%. Nhìn chung, các ca phẫu thuật giảm béo đều an toàn và đạt hiệu quả cao. Cân nặng trung bình của các bệnh nhân sau mổ 1 năm là 71kg, giảm trung bình khoảng 35kg/người, các bệnh phối hợp gần như biến mất.
 

Dù vậy, cũng đã có một số trường hợp bệnh nhân sau mổ gặp rủi ro, chẳng hạn một trường hợp được phẫu thuật thắt đai dạ dày nhưng sau thời gian vòng thắt chui vào dạ dày, bệnh nhân phải quay trở lại BV để phẫu thuật lấy vòng ra. Một bệnh nhân khác cũng được phẫu thuật cắt dạ dày, làm nhỏ sức chứa của dạ dày nhưng do không kiểm soát được chế độ ăn uống, ăn quá nhiều trong ngày lễ khiến thức ăn bị trào ngược và phải phẫu thuật lại để giữ tính mạng.
 

Các bác sĩ khuyến cáo, chế độ dinh dưỡng không hợp lý, ăn quá nhiều là nguyên nhân quan trọng nhất dẫn đến béo phì. Do đó, để tránh béo phì phải kiểm soát được chế độ dinh dưỡng. Ngay cả phẫu thuật chữa béo phì cũng phải đi cùng các trị liệu phối hợp, đặc biệt là việc kiểm soát chế độ ăn uống sinh hoạt phù hợp, nếu không sẽ dẫn tới thất bại hoàn toàn. Có rất nhiều phương pháp chữa béo phì khác, song hầu hết các phương pháp đều áp dụng với những đối tượng bị béo phì chưa quá nghiêm trọng và đòi hỏi người bệnh phải quyết tâm cao.