Trung bình mỗi năm Điện Biên đón khoảng 150.000 lượt khách du lịch (trong đó khoảng hơn 10.000 lượt khách quốc tế); chỉ tiêu năm 2010, du lịch Điện Biên sẽ thu hút 300.000 lượt khách, trong đó khách quốc tế 50 ngàn lượt.

Tuy nhiên, một trong những hạn chế ảnh hưởng đến phát triển du lịch của tỉnh ta là chất lượng nguồn nhân lực ngành du lịch thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu. Đó là thiếu cán bộ quản lý kinh doanh du lịch; tính chuyên nghiệp, chất lượng lao động nghiệp vụ còn hạn chế; lao động chưa qua đào tạo còn cao. Đặc biệt trong những năm gần đây, lượng khách quốc tế đến Điện Biên ngày càng nhiều hơn, nhưng thiếu cán bộ, hướng dẫn viên giỏi ngoại ngữ nên việc phục vụ du khách gặp không ít khó khăn.

Chất lượng nguồn nhân lực ngành du lịch Điện Biên còn hạn chế có nguyên nhân khách quan là do lượng khách tăng dẫn đến các cơ sở dịch vụ du lịch phát triển quá nhanh làm cho công tác đào tạo không theo kịp. Song cũng phải nói tới công tác quản lý phát triển nguồn nhân lực còn lúng túng. Việc thực hiện các tiêu chuẩn về trình độ lao động theo quy định xếp hạng cơ sở lưu trú chưa nghiêm túc. Một số đơn vị hoạt động, kinh doanh du lịch nhất là tại các cơ sở lưu trú chưa quan tâm đúng mức đến đào tạo lao động; thường có thói quen sử dụng lao động chưa qua đào tạo, sau đó huấn luyện tại chỗ theo hình thức vừa học vừa làm nhằm giảm chi phí đào tạo, tiền lương…

Để phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, nhất là trước yêu cầu hội nhập quốc tế hiện nay, rất cần có những con người có trình độ chuyên môn cao, có kỹ năng làm việc, nhưng chúng ta vẫn chưa chú trọng (có nơi, có chỗ quan tâm nhưng chưa đúng mức) đến đào tạo nhân lực.

Toàn tỉnh hiện có hơn 100 cơ sở kinh doanh và dịch vụ du lịch. Bao gồm 40 cơ sở lưu trú với gần 900 buồng; 3 doanh nghiệp kinh doanh lữ hành quốc tế; 80 nhà hàng, 8 bản văn hoá và trên 20 khu, điểm di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh. Nguồn nhân lực phục vụ trong lĩnh vực du lịch trong toàn tỉnh hiện nay có trên 2.000 lao động trực tiếp, và khoảng trên 4.000 lao động gián tiếp. Tuy nhiên, số lao động trực tiếp được đào tạo chuyên ngành du lịch còn ít, vẫn còn nhiều lao động làm việc theo hợp đồng thời vụ.

Ví dụ điển hình là khi đến tham quan khu di tích lịch sử Sở Chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ tại rừng Mường Phăng, du khách gặp rất nhiều "hướng dẫn viên không chuyên" là các em nhỏ người địa phương. Khi không có hướng dẫn viên chuyên nghiệp thì nói chuyện với các em nhỏ này cũng thấy vui vì sự hồn nhiên, thân thiện. Nhưng nếu muốn tìm hiểu rõ hơn về hoàn cảnh, đặc điểm, ý nghĩa lịch sử của từng vị trí, điểm di tích thì du khách rất khó khăn vì không có người thuyết minh. Những hướng dẫn viên không chuyên nhỏ tuổi kia khá "thuộc bài" về khu rừng Đại tướng, nhưng chỉ là "thuộc vẹt" hình thức theo kiểu: A, B, C là 3 đỉnh của tam giác, nhưng A với B liên quan với nhau thế nào thì "cháu không biết"!

Mục tiêu phấn đấu là phát triển du lịch Điện Biên thành một trung tâm du lịch vùng Tây Bắc, hướng tới toàn miền Bắc và trong cả nước. Song để làm được điều đó ngành du lịch Điện Biên phải giải quyết rất nhiều việc. Trong đó đào tạo nguồn nhân lực cho phát triển du lịch đang là yếu tố quan trọng và cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và đa dạng của du khách, tạo đà thúc đẩy du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng.

Nhằm đảm bảo đáp ứng đủ nguồn nhân lực có chất lượng, chúng ta cần thiết phải phát triển hệ thống cơ sở đào tạo. Ngoài việc củng cố, nâng cao năng lực và chất lượng đào tạo của các cơ sở hiện có như Trường Cao đẳng KT - KT Điện Biên; đào tạo theo chương trình đào tạo chính quy, cần đẩy mạnh hình thức đào tạo tại chức và hình thức liên kết đào tạo nghiệp vụ chuyên môn tại chỗ của doanh nghiệp.
 

Theo Nhất Nguyên
ĐBP